وَ رَحْمَتي‏ وَسِعَتْ کُلَّ شَيْ‏ءٍ دانش پرستاری: از کلاس درس تا جامعه - کودک مبتلا به تشنج ناشی از تب febrile convulsions

دانش پرستاری: از کلاس درس تا جامعه

کودک مبتلا به تشنج ناشی از تب febrile convulsions



بیمار پسر بچه ای 2 ساله اهل و ساکن .... می باشد که به دلیل تب تشنج به بخش اورژانس بیمارستان .... مراجعه نموده است.

وی G1P2 ماحصل سزارین به علت دوقلویی می باشد . از صبح روز بستری تب خفیف داشته که مادرش قطره استامینوفن به کودک داده ولی تأثیری نداشته و تب بچه شدیدتر و به دنبال آن دچار تشنج شده است. تشنج 2-1 دقیقه به طول کشیده است و همراه با خروج کف از دهان و خشکی کامل بدن و سفت شدن گردن بوده ، همچنین چشم ها به سمت بالا ثابت شده و فقط سفیدی چشم ها مشخص بوده است. قل دیگرش دختر می باشد و مشکلی ندارد.
کودک بیمار بابا و مامان می گوید، به تنهایی راه می رود، از پله ها بالا و پایین می رود. وزن زمان تولد 2750 گرم و وزن کنونی 10 کیلوگرم می باشد. برنامه واکسیناسیون کامل است. کودک علاوه بر شیر خشک رژیم معمولی دارد.
در بررسی سابقه پزشکی کودک، بیمار 3-2 روز بعد از تولد تشنج کرده بود که به دنبال آن دچار کاهش شنوایی شده و به گفته مادر کودک برای او از سمعک استفاده می کنند. همچنین در دوران نوزادی دچار مشکل کیسه صفرا شده که به دلیل مصرف داروهای مختلف بوده و با قطع دارو برطرف شده است. بیمار در نوزادی به علت نارسی و دوقلویی همراه با قل دیگرش چهار ماه در بیمارستان بستری بوده است. حساسیت خاصی ندارد. در بررسی سابقه خانوادگی بیماری خاصی وجود ندارد . خانواده بیمار از نظر وضعیت اقتصادی در سطح متوسطی می باشد.
 فشار خون وی 85 روی 65 میلی متر جیوه و نبض 115 بار در دقیقه می باشد. در معاینات بالینی بیمار خواب آلود می باشد. سیستم های مختلف بدن در بررسی نرمال است.
   در بررسی برگه های آزمابشگاهی

Hb=11 ، Hct=34% ، MCV=76، MCH=25، MCHC=30/22
می باشد که پایین تر از حد نرمال هستند.
WBC=8200،  RBC=4600000
 پلاکت نرمال  و  CRP++ است.


    تدابیر درمانی

سرم قندی نمکی یک لیتر، شربت استامینوفن

آمپول سفتریاکسون، شیاف دیکلوفناک

آمپول دیازپام، آمپول فنوباربیتال


تشنج ناشی از تب

تشنج به دنبال اختلال فعالیت الکتریکی مغز در اثر عوامل گوناگونی چون تب رخ می دهد.

سه درصد از کودکان شش ماهه تا 6 ساله در صورت دمای بدن بالاتر از 39 درجه ممکن است دچار تشنج بشوند. تشنج ناشی از تب معمولا در سنین1 تا 4سال رخ می دهد و به دنبال هر بیماری که منجر به افزایش دمای بدن شود از جمله عفونت های فوقانی تنفسی، عفونت لوزه ها، اوتیت، عفونت های کلیوی، عفونت های ویروسی و گاهی اوقات 8 تا 14 روز پس از واکسیناسیون رخ می دهد.

به طور معمول روز اول یک بیماری به عنوان اولین علامت وجود یک بیماری در بدن تظاهر می یابد. این نوع تشنج خیلی خطرناک و جدی به نظر نمی رسد و حتی منجر به صرع نمی گردد. نود درصد کودکان مبتلا به تشنج ناشی از تب تا زمان رسیدن به سن مدرسه دیگر این نوع از تشنج را تجربه نمی کنند. مدت زمان این حمله بین یک تا پنج دقیقه می باشد.

کودک در ابتدا بر افروخته و داغ می باشد، خواب آلوده و گیج بنظر می رسد و احساس سقوط می کند، ممکن است تنفس کودک به مدت سی ثانیه قطع گردد و پوست متمایل به آبی می گردد، ماهیچه های کودک سفت شده و این امر منجر به درد و سپس گریه کودک می شود، ماهیچه های بازو، پاها و صورت می لرزد، کنترل ادرار را از دست داده و به یک خواب عمیق می رود. در حین تشنج کودک کاملا غیر هوشیار و ناآگاه می باشد و همواره والدین از این موضوع رنج می برند.

در بررسی آزمایشات بیمار متوجه شدیم که CRP++ می باشد که نشان دهنده وجود عفونت و التهاب در وی می باشد. لذا  یک لیتر سرم قندی را  به همراه سفتریاکسون به کودک وصل کردیم. با توجه به اینکه درجه حرارت کودک بالا بود اقدام به پایین آوردن تب کودک توسط شربت استامینوفن و شیاف دیکلوفناک کردیم. همچنین جهت پیشگیری از بروز مجدد تشنج به کودک فنوباربیتال و برای کنترل بی قراری وی دیازپام وریدی دو میلی گرم به ازای هر کیلوگرم داده شد.
غیر نرمال بودن آزمایشات کلینیکی را می توان با در نظر گرفتن اینکه کودک در سنی قرار گرفته که به طور فیزیولوژیک دچار بی اشتهایی می باشد توجیه کرد و علت خواب آلوده بودن کودک احتمالا" به خاطر مصرف دیازپام می باشد.

تدابیر پرستاری

با توجه به پیش آگهی و عدم نیاز به درمان دراز مدت این نوع از تشنج پرستاران می بایست والدین را با موارد ذیل در ارتباط با مدیریت تشنج ناشی از تب آشنا سازند:


- دمای طبیعی بدن 36 تا 37.5 می باشد. وقتی کودک شما بیماری دارد و احساس می کنید آرام و بی حال است از لحاظ داشتن تب بررسی نمایید. موارد غیر طبیعی مثل گلودرد یا داغ بودن پشت و بالا تنه بیمار نسبت به پاها را جدی بگیرید


- شانس ابتلا ء به تشنج مجدد در کودکی که یکبار به دنبال تب تشنج کرده است 30درصد است یعنی اینکه 70درصد کودکان مجدد، تشنج ناشی از تب را نخواهند داشت. خطر تشنج هر سال کاهش یافته و نهایتا تا شش سالگی به کمترین مقدار خود می رس.


پیش آگهی تشنج ناشی از تب خوب بوده و ندرتا نیاز به دارو دارند.

- تب پاسخ طبیعی بدن جهت مقابله با عفونت می باشد.  کودکان به طور متوسط 4 تا 6 بار تب در دو سال اول زندگی را تجربه می کنند. این تب ها معمولا خطرناک نیستند. فقط 10درصد تب های کودکان خطرناک بوده و باید مورد بررسی قرارگیرند.

- کودک را در یک محیط نسبتا خنک نگاه دارید

- لباس های اضافی کودک را خارج کنید. بهتر است یک لباس نخی ساده بر بدن کودک باشد. لباس های تنگ اطراف گردن کودک را خارج نمایید.

- در صورت حرکات تشنجی کودک را به یک خوابیده به سمت پهلو قرار دهید. سر کودک را به آرامی به سمت بالا چرخانده تا راه هوایی کودک باز بماند


- هر ترشحی را از اطراف دهان کودک خارج کنید.

- در صورتیکه کودکتان تب دارد اگر تحمل می نماید کودک را تشویق به خوردن مایعات خنک و فراوان با حجم کم بکنید. چرا که افزایش دمای بدن گاهی اوقات در اثر دهیدراتاسیون رخ می دهد. نگران تغذیه کودک نباشید


- در صورتی که کودک تان احساس راحتی می کند آب حمام را هم دمای بدن گرم کرده و کودک تان یک دوش گرم بگیرد

- درصورت همکاری کودک از پا شویه صحیح استفاده نمایید. ناراحتی ودیسترس منجر به افزایش دمای بدن کودک می شود پس از ناراحتی کودکتان بپرهیزی.

- پس از حملات تشنجی کودک به دلیل خستگی مغز نیاز به خواب پیدا می کند، در صورتی که پس از حمله تشنج کودک به سختی بیدار می شود حتما اطلاع دهید
 
-  برای کاهش تب می توانید از استامینوفن طبق دستورالعمل استفاده نمایید. به خاطر داشته باشید این دارو فقط تب را کنترل می کند در صورت ادامه تب علت عفونت کودک تان را بررسی نمایید.

منبع: پرستاری کودکان ویلی و  ونگ 1387

گردآورنده: عرازگل بازیار  دانشجوی ترم  شش پرستاری



سوال شده است:

پسرم نه ماهه ام که در شش ماهگی تشنج کرد و متاسفانه دو سه بار تشنج کرده و الان داروی فنوباربیتال مصرف می کند و می خواستم بپرسم آیا نگرانی از این بابت وجود دارد یا نه و یکی از نگرانی های ما این هست که آیا این تشنج ناشی از تب هستش یا نیست. راهنمائی کنید.


پاسخ

داروی فنوباربیتال را بدون تجویز پزشک معالجش قطع نکنید چون اگر پزشک بخواهد دارو را قطع کند تدریجی این کار صورت می گیرد

اما در مورد این سوال که ایا تشنج ناشی از تب است

 ایا اولین بار که کودک تشنج کرد بیمار بود و سرماخوردگی یا عفونت سینه یا اسهال داشت - ایا  تب دار بود

ایا دو سه بار تشنج کردن در یک زمان خاص در همان شش ماهگی رخ داد یا  تا نه ماهگی و به فواصل

سن تشنج ناشی از تب در کودکان عمدتا از شش ماهگی تا سه سالگی است

ممکن است تشنج ناشی از تب  ولی از نوع پیچیده آن باشد

نمی توان بدون نوار مغز تشخیص دیگری داد گاهی که  کودک بدون تب  تشنج می کند در این صورت نوارمغزی

گرفته می شود  باید دید ایا  امواج غیرطبیعی در مغز دیده می شود یا نه
در ضمن
آیا تکامل فرزندتان طبیعی است ایا بدون کمک  می نشیند
ایا ارتباط برقرار می کند
بای بای می کند
 بازی می کند و مواردی از این قبیل



سوال توسط: ج

پسر دو سال و سه ماهه ای دارم که در نه ماه گذشته سه بار دچار تشنج ناشی از تب بالا شده است. بعد از تشنج هیچ مشکلی براش پیش نیومده و هیچ دارویی استفاده نمی کنه، فقط دکتر برای جلوگیری از تشنج دوباره در هنگام تب "فریزیوم" تجویز کرده.می خواستم ببینم آیا این تشنج ها ممکن است در آینده به صرع تبدیل شود؟
تشنج ها با فاصله های تقریبا سه ماه بوده و تب ها دو بار به دلیل واکسن و یکی به خاطر سرما خوردگی بوده است. در اولین تشنج که بسیار خفیف بود، در حدود پنج ثانیه، پسرم یک سال و نیمه بود.



دارویی از خانواده بنزودیازپین ها  که به عنوان سداتیو،  کاهنده اضطراب و شل کننده عضلات استفاده می شود.

آیا  تشنج تب دار یک نوع  اپی لپسی  یا صرع است؟

خیر. تشنج های تب دار و ضرع دو چیز متفاوت هستند.

علت تشنج تب دار بیماری است که همراه با تب بوده است و ارتباطی با  صرع یا  این ندارد که مغز به طور غیر طبیعی کار می کند.  صرع موجب تشنج می شود اما بدون تب.

برخی از والدین  سوال می کنند ایا تشنج ناشی از تب می تواند منجر به ایجاد صرع در کودک شود. در حدود دو کودک از هر صد کودکی که تشنج ناشی از تب دارند  بعدها در کودکی دچار  صرع می شوند اما این امر احتمالا به این دلیل است که این گروه اندک از کودکان استعداد بیشتری برای هم صرع و هم تشنج ناشی از تب دارند. بنابراین تشنج ناشی از تب عاملی برای بروز صرع نمی باشد


برچسب‌ها: تشنج ناشی از تب, کودکان, Febrile seizures, Fever, febrile convulsions
+ نوشته شده در  سه شنبه یکم دی 1388ساعت 6:12 قبل از ظهر  توسط لیلا جویباری  |