در بیمارانی که دچار سوختگی شدید شده اند، مایع درمانی وسیع برای جلوگیری از شوک سوختگی نیاز است.
بعد از بهبود یافتن یکپارچگی سلولهای پوست حجم مایع در گردش باید طبیعی گردد. در این بیماران انتقال حجم وسیع مایع و الکترولیت به خارج عروق منجر به هایپرناترمی میشود. میزان وقوع هایپرناترمی در بیمارستان 1-2 درصد است ولی میزان مرگ ومیر ناشی از آن بالا است
سوال این است که آیا هایپرناترمی با افزایش میزان مرگ ومیر رابطه دارد یا خیر؟
در یک مطالعه گذشته نگر 40 بیمار با سطح سوختگی بالاتر از 10 درصد شرکت کردند. تمام این افراد در 24 ساعت اول براساس فرمول پارکلند
رینگر لاکتات دریافت کردند. هیچ سرم هایپرتونیکی تزریق نشد. هایپر ناترمی، میزان سدیم بالاتر از 146 در نظر گرفته شد و در هیچ بیماری افزایش سدیم در بدو ورود وجود نداشت. در 15 بیمار در طی درمان در ICU هایپرناترمی مشاهده شد و 25 بیمار بدون وجود هایپرناترمی مرخص گردیدند.
در تمام بیماران آزمایش گازهای خون شریانی هر 1-3 ساعت انجام شد. هایپرناترمی در آنها با انفوزیون سریع سرم قندی 5درصد درمان شد. سن،جنس ، سطح سوختگی، و میزان مایعات استفاده شده برای احیای بیمار تجزیه و تحلیل شد. تحلیل آماری توسط نرم افزار 15 spss انجام گردید.
برای بررسی معنی داری متغیر های دسته بندی شده از آزمون های من ویتنی و کای اسکوار استفاده شد. 40 بیمار با میانگین سن سال و سطح سوختگی12± 26 درصد در مطالعه شرکت کردند. بیماران به دو گروه مبتلا به هایپرناترمی و بدون هایپرناترمی تقسیم شدند. هایپرناترمی در روزهای 5±1.4 ایجاد شد. تفاوت معنی داری بین جنس، سن ،سطح سوختگی بدن و احیا با مایعات در 24 ساعت اول مطالعه مشاهده نشد. بیمار نیاز به تهویه مکانیکی داشتند. در گروه A تمام بیماران بهبود یافتند درحالی که در گروه B سه بیمار خانم در طی اقامت در ICU فوت کردند.
حتی در بخش های سوختگی اختصاصی نیز وقوع هایپرناترمی غیر قابل اجتناب است. توجه زیادی به مایع درمان اولیه در بیماران سوختگی در هنگام شوک انجام می شود ولی الگوریتم دقیقی برای مایع درمانی این بیماران پس از آن وجود ندارد. و بیمارانی که در بیمارستان بستری هستند و به این مشکل مبتلا می شوند میزان مرگ ومیر بالایی دارند. در این بیماران نیاز بالای به تثبیت مایعات و تعادل آن وجود دارد.
GMS German Medical Science 2010, Vol. 8, 1-6.
مرگ ومیر بیماران مبتلا به سوختگی وهایپرناترمی افزایش می یابد.
میترا حکمت افشار، دانشجوی کارشناسی ارشد پرستاری مراقبت های ویژه، ترم سوم.
بسم الله الرحمن الرحیم