دانش پرستاری: از کلاس درس تا جامعه

سندرم خوردن شبانه  night eating syndrome يك اختلال تغذیه ای بوده كه با چاقي مرتبط است. اين سندرم اولين بار در سال 1955 شناخته شد. اين حالت زماني رخ مي دهد كه به طور همزمان الگوي كالري مصرفي و خواب به هم مي خورد و نتيجه اين عدم هماهنگي فاز تاخيري  نسبي relative phase delay بين الگوي مختل شده غذا خوردن و سيكل نرمال خواب و بيداري است. سندرم خوردن شبانه اختلالي است كه سبب مي گردد افراد چندين بار در طول شب بيدار شده و تا زماني كه چيزي مصرف نكنند قادر به رفتن به تخت خود نمي باشند. غذاهاي مصرفي در طول شب اغلب حاوي كالري بالايي هستند و براي سلامت مضر تلقي مي شوند.

 محرك براي بروز اين سندرم؛ افسردگي ، اضطراب ، استرسورهاي بين فردي ، خستگي ، پيروي از رژيم هاي غذايي طولاني مدت و اختلال در تصوير بدني است. خوردن شبانه ممكن است بطور مقطعي استرس ناشي از احساسات ناخواسته را بهبود ببخشد اما مبتلايان به اين سندرم در طي اين عارضه ، متاسفانه احساس گناه، شرمندگي، نفرت و افسردگي بيشتر مي كنند. اگر چه معيارهاي خاص براي سندرم خوردن شبانه اعتباري ندارد اما يك خصوصيت بارز وجود دارد و آن هم بيش خوري در عصر و بي اشتهايي صبحگاهي و بي خوابي است.  اولين اطلاعات در سال 1955 توسط "استانكارد" شرح داده شد. اين حالت در مواقعي رخ مي دهد كه استرس فرد زياد بوده و يا در مواقعي كه تلاش بي نتيجه براي كاهش وزن صورت مي گيرد.

معيارهاي سندرم خوردن شبانه: بي اشتهايي، پرخوري در عصر (بيش از 50 درصد انرژي كسب شده بعد از وعده عصر رخ مي دهد)، بيداري حداقل يك بار در شب، مصرف وعده هاي مختصر در طي بيداري كه اين علائم به مدت 3 ماه يا بيشتر ادامه داشته باشد.

در سال 1996 مصرف بيش از 50 درصد كالري بعد از ساعت 7 عصر به اين معيارها اضافه شد و كمي پس از آن، اختلال خواب و تنش هاي عصر گاهي و ديسترس نيز شامل اين معيارها گرديد.

 درمان: درمان شامل افزايش طبيعي شبانه سطح ملاتونين، كم كردن واكنش آدرنال نسبت به استرس و افزايش سطح لپتين مي تواند موثر باشد. تريپتوفان يك آمينواسيد مهم در بدن به شمار مي آيد. بيش از 70 درصد بيماران در حال مبارزه با اضطراب هستند. در اين افراد مصرف كربوهيدرات بيش از اندازه است.  به نظر مي رسد اين غذاها سبب افزايش مقدار تريپتوفان موجود در بدن مي گردند. تريپتوفان در ساختمان سروتونين كه يك نروترنسميتر است بكار مي رود. اين نروترنسميتر در مغز سبب بالا رفتن احساس خوب بودن مي گردد  و به نوبه خود تبديل به ملاتونين مي شود.

ساير درمان ها شامل "آرامش درماني، تكنيك هاي پيشرونده آرامش عضلات و  رنگ درماني" است. در رنگ درماني از گستره نور مرئي و تابش هاي الكترو مغناطيسي استفاده مي كنند. ملاتونين هورمون واكنش دهنده به نور است و سبب تنظيم ريتم هاي شبانه روزي و تغييرات فصلي مي گردد. اين هورمون طي تاريكي توليد مي گردد، اثر سركوب كنندگي داشته و با القا و تداوم خواب مرتبط است. هورمون سروتونين عكس ملاتونين عمل كرده اثر تحريك كنندگي داشته و در طي روز توليد مي گردد.

 نکته:  اگرچه اين سندرم بيش از پتجاه سال است كه شناسايي شده است اما همچنان ناشناخته هاي زيادي در باره خصوصيات رفتاري و پاسخ هاي هورموني عصبي  و درمان آن وجود دارد.

منبع: برای دریافت منابع با نویسنده بلاگ تماس بگیرید

ترجمه: مريم چهره گشا،  دانش آموخته پرستاري

 استاد راهنما: دكتر اكرم ثناگو