مقدمه
سوراخ غیر طبیعی بین بطن راست و چپ قرار دارد که با توجه به محل قرار گرفتن آن طبقه بندی می شود. نوع غشایی (تقریبا 80درصد) یا عضلانی.این نقص از نظر اندازه از یک سوراخ به کوچکی نوک سنجاق تا فقدان کامل دیواره بین بطنی که منجر به ایجاد بطن مشترک می شود بسیار متفاوت است. اغلب نقایص دیگر از جمله استنوز ریوی،جابجایی عروق بزرگ،باز بودن کانال شریانی،عیوب دهلیزی و کوارکتاسیون آئورت همراه است.بسیاری از نقص دیواره ی بین بطنی (20تا60درصد) خود به خود بسته می شوند. بسته شدن خود به خودی اغلب در سال اول زندگی و در کودکان با نقص کوچک تا متوسط رخ می دهد.به دلیل جریان یافتن خون از بطن چپ با فشار به بطن راست با فشار پایین تر شنت چپ به راست به وجود می آید.در تظاهرات بالینی نارسای احتقانی قلب شایع است.سوفل مشخصی وجود دارد.بیماران در معرض خطر اندوکاردیت باکتریال و بیماری انسدادی عروق ریوی قرار دارند. نوار بندی شریان ریوی در شیر خواران مبتلا به اختلالات متعدد VSD یا اختلالات آناتومیکی ممکن است انجام شود. با توجه به گسترش روش های جراحی و مراقبت های پس از عمل،جراحی به منظور ترمیم کامل نقص در شیرخوران ترجیح داده می شود. نقایص کوچک به وسیله انجام نوع خاصی از بخیه ترمیم می شود. نقایص بزرگ از طریق گذاشتن وصله داکرون برروی سوراخ ترمیم می شود. این روش ها هر دو از طریق بای پس قلبی ریوی انجام می شود. عوارض پس از عمل شامل VSD باقیمانده و اختلالات هدایتی است.
میزان خطر به مکان عیب، تعداد عیب و عیوب قلبی توام بستگی دارد. نقایصی که فقط از نوع غشایی هستند میزان مرگ و میرپایینی، در نقایص متعدد عضلانی خطر مرگ و میر بیشتر است.
باز ماندن کانال شریانی یا PDA به صورت نارسایی در بسته شدن کانال شریانی جنین (متصل کننده شریان آئورت به شریان ریوی) در چند هفته اول زندگی می باشد. باز ماندن این رگ موجب می شود خون از شریان آئورت با فشار زیاد به شریان ریوی با فشار کمتر جریان یابد و سبب شنت چپ به راست شود. بیماران ممکن است بدون علامت باشند و یا علائم نارسایی احتقانی قلب را از خود نشان دهند. یک سوفل مشخص شبیه به صدای دستگاه وجود دارد. به دلیل تخلیه خون از آئورت به شریان ریه فشار نبضی افزایش یافته و نبض در لمس به صورت جهشی حس می شود. بستن PDA در شیرخواران زودرس به دلیل وجود مشکلات طبی دیگر با مرگ و میر بالاتری همراه است.
نوار بندی شریان ریوی در شیر خواران مبتلا به اختلالات متعدد VSD (عضلانی ) یا اختلالات آناتومیکی ممکن است انجام شود. با توجه به گسترش روش های جراحی و مراقبت های پس از عمل، جراحی به منظور ترمیم کامل نقص در شیرخوران ترجیح داده می شود.
نقایص کوچک به وسیله انجام نوع خاصی از بخیه ترمیم می شود.
نقایص بزرگ از طریق گذاشتن وصله داکرون برروی سوراخ ترمیم می شود. این روش ها هر دو از طریق بای پس قلبی ریوی انجام می شود. عوارض پس از عمل شامل VSD باقیمانده و اختلالات هدایتی است.
میزان خطر به مکان عیب، تعداد عیب و عیوب قلبی توام بستگی دارد. نقایصی که فقط از نوع غشایی هستند میزان مرگ و میر پایینی (کمتر از 2درصد) ،در نقایص متعدد عضلانی خطر مرگ و میر بیشتر است .
باز ماندن کانال شریانی (PDA ( به صورت نارسایی در بسته شدن کانال شریانی جنین (متصل کننده شریان آئورت به شریان ریوی) در چند هفته اول زندگی می باشد. باز ماندن این رگ موجب می شود خون از شریان آئورت با فشار زیاد به شریان ریوی با فشار کمتر جریان یابد و سبب شنت چپ به راست شود. بیماران ممکن است بدون علامت باشند و یا علائم نارسایی احتقانی قلب را از خود نشان دهند. یک سوفل مشخص شبیه به صدای دستگاه وجود دارد. به دلیل تخلیه خون از آئورت به شریان ریه فشار نبضی افزایش یافته و نبض در لمس به صورت جهشی حس می شود. بستن PDA در شیرخواران زودرس به دلیل وجود مشکلات طبی دیگر با مرگ و میر بالاتری همراه است.
معرفی مورد
شیر خوار، دختر سه ماهه، فرزند سوم خانواده، پدر و مادر فامیل (دختر عمه،پسر دایی) به علت سرفه و تنگی نفس به مرکز درمانی آزاد شهر برده می شود. پزشک با انجام معاینات متوجه سوفل بیمار شده و کودک را به مرکز آموزشی درمانی طالقانی گرگان ارجاع می دهد. در اکوکاردیوگرافی اختلالات متعدد شامل PH، PDA، VSD گزارش می شود. مادر بیمار، سابقه مدفوع کف آلود در سه روز اول تولد را ذکر می کند. مادر همچنین سابقه Poor feeding را برای کودک ذکر می کند. فرزند اول خانواده به تالاسمی ماژور مبتلا می باشد.
علائم حیاتی بیمار (روز دوم بستری ) شامل T=37/2، RR=52 ، PR=125 بوده است.
برای بیمار آزمایشات CBC diff، ESR ، CRP، Na، K، BUN ، Cr ، کشت خون و ادرار، کامل ادرار، اسمیر مدفوع، گازهای خون شریانی، رادیوگرافی قفسه صدری و پالس اکسیمتری انجام شد. آزمایشات بیمار طبیعی بود فقط در آزمایش CBC هموگلوبین 8.4 بوده است.
بیمار پس از هشت روز بستری در بخش جنرال بیمارستان با حال عمومی نه چندان خوب و با دستور دارویی مرخص شد.
به خانواده بیمار توسط پزشک معالج در مورد VSD، آترزی پولمونری، MRخفیف و پیش آگهی Poor feeding آموزش داده شد. به والدین گفته شد در صورت سرفه و تنگی نفس به پزشک مراجعه کند.
دستور دارویی شامل:
Syr Cefexim daily 4.5 ml
Tab Captopril I /12h
در این معرفی بیمار، موارد زیر بایستی ذکر می شده است
قومیت
محل سکونت
سطح سواد والدین، شغل والدین
سابقه خانوادگی
شدت بیماری قلبی
وزن
تغذیه فعلی شیرخوار
وضعیت تکاملی
رنگ بیمار
یافته های گرافی
اثرات بیماری بر خانواده ، دیدگاه مادر در مورد بیماری و ....
بحث و نتیجه گیری
شیوع بیماری مادرزادی قلبی 5 تا 8 مورد در هر هزار تولد زنده است و حدود 2 تا3 شیرخوار از هر هزار تولد در طی سال اول زندگی علائم مربوطه را نشان می دهند. بیماری مادرزادی قلبی علت اصلی مرگ (به استثنای زودرسی) در سال اول زندگی است. هر چند که بیش از 35 نوع اختلال قلبی شناخته شده است، اما شایع ترین ناهنجاری قلبی نقص دیواره بین بطنی VSD می باشد. در بیشترین موارد علت بیماری مادرزادی قلبی مشخص نمی باشد. بیشتر نظریه ها نشان دهنده چند عاملی بودن این اختلالات، تبادل پیچیده بین ژنتیک و عوامل محیطی است.
هافمن و کاپلان ناهنجاری های قلبی را به سه دسته خفیف، متوسط یا شدید طبقه بندی می کنند. نقایص خفیف در گروه بیشتری از بیماران دیده شده، اغلب فاقد علامت بوده و به درمان نیاز ندارند. نقایص خفیف شامل کوچک بودن مجرای شریانی باز ،دیواره بین بطنی و تنگی خفیف شریان ریوی می باشد.
شیرخواران و کودکان مبتلا به بیماری قلبی مادرزادی نیازمند تغذیه مناسب هستند. بسیاری از کودکان مبتلا به نارسایی احتقانی قلب قادر به تغذیه با شیر مادر می باشند. بنابراین نیاز است به والدین بیمار از نظر شیوه تغذیه آموزش لازم داده شود به نحوی که تقلا شیرخوار کاهش یافته و از فرمولا با کالری زیاد استفاده شود.
والدین باید از علائم وضعیت قلبی کودکشان آگاهی یابند و علائمی که بیانگر وخامت وضعیت می باشد، را بشناسند. والدین کودک مبتلا به سیانوز باید در مورد کنترل مایعات و حملات شدید سیانوز آگاهی داشته باشد. جنبه دیگر از نگرانی والدین میزان فعالیت فیزیکی کودک است. نیازی به محدود کردن فالیت کودکان نیست. از هر نوع تلاش برای پیش گیری از گریه نوزاد باید خودداری شود چون موجب سازگاری نامناسب والدین با شیرخوارمی شود.
منبع
دانال. ونگ، مریلین هاکنبری، دیوید ویلسون. درسنامه پرستاری کودکان 2007. ترجمه مهناز شوقی، مهناز سنجری ب، ویراست 8، 1387. تهران. انتشارات سالمی
مریم عرب فیروزجائی، دانشجوی ترم چهار پرستاری ناپیوسته دانشگاه علوم پزشکی گرگان
بسم الله الرحمن الرحیم