دانش پرستاری: از کلاس درس تا جامعه

شکستگی ها
اختلال در تمامیت استخوانی را شکستگی گویند.  شکستگی برحسب نوع و وسعت ضایعه ایجادشده تعریف می شود. شکستگی زمانی ایجاد می شود که استخوان تحت تاثیر فشاری فراتر از آنچه قادر به به جذب آن است قرار می گیرد. شکستگی ممکن است به دنبال وارد آمدن ضربه ای مستقیم، نیرویی خردکننده ، حرکت چرخشی ناگهانی و انقباضات ناگهانی عضلانی پدید آید. زمانی که شکستگی به وجود می آید ساختمان های جنبی استخوان نیز تحت تاثیر قرار می گیرند که منجر به ادم بافت نرم، خونریزی به داخل عضلات و مفاصل، جابجایی مفصل، پارگی تاندونی، آسیب اعصاب وعروق خونی می گردد . ممکن است دیگر اعضا بدن تحت تاثیر نیرویی که سبب ایجاد شکستگی گردیده و یا در اثر قطعات شکسته استخوان آسیب ببینند.

انواع شکستگی
شکستگی به انواع کامل، ناقص ، خردشده، بسته یا ساده ، باز یا مرکب تقسیم می شوند.

علائم بالینی
اسپاسم عضلانی و درد مداوم که تا قطعات شکسته بیحرکت نشده اند شدیدتر خواهد شد.
اختلال در حرکت، دفرمیتی، حرکت غبرطبیعی و کوتاه شدن عضو مبتلا باید مورد توجه قرار گیرد.
ممکن است در محل شکستگی صدای کریپتوس، تورم موضعی  و جابجایی پدید آید.

عوارض شامل دو دسته
 زودرس: شوک، آمبولی چربی، سندرم کمپارتمان،  
ترومبوآمبولیسم. آمبولی ریوی، انعقاد منتشر داخل عروقی و عفونت.
دیررس: تاخیر در جوش خوردن و یا عدم جوش خوردن بخش شکسته ،نکروز بدون عروق استخوان، واکنش نسبت به وسایل و تجهیزات فیکس کننده داخلی، سندرم درد موضعی پیچیده و استخوان سازی هتروتروفیک.

مراقبتهای پرستاری
•    بلافاصله بعد از وارد آمدن آسیب عضورا بی حرکت نمایید.
در صورتی که نیاز به حرکت فرد آسیب دیده پیش از استفاده از اسپلینت پیش آید لازم است به منظور پیشگیری از چرخش و یا حرکت زاویه دار بالا و پایین ناحیه شکستگی را حمایت کنید.
به منظور جلوگیری از وارد آمدن آسیب به بافت نرم ،مفاصل جنبی ناحیه شکسته را آتل بندی کنید.
•     جهت بیحرکت نمودن ناحیه شکسته از آتلهای موقت که به خوبی سطح داخلی آنها پوشیده شده است به همراه بانداژمحکم بر روی آن استفاده کنید.
•     به منظور پیشگیری از آلودگی بافتهای عمقی سطح زخم  باز شکستگی را با پانسمان استریل بپوشانید.
•    به منظور کنترل درد از روش های دارویی و غیردارویی استفاده کنید.

  به موارد زیر که از علائم آمبولی چربی هستند توجه کنید:
هیپوکسی، تاکی پنه، تاکی کاردی، تب، تغییرات وضعیت ذهنی، تنگی نفس، درد قفسه سینه، سرفه، خلط سفیدرنگ
شروع آمبولی چربی ناگهانی و  24 تا 72 ساعت بعد از وقوع شکستگی است اما ممکن است تا یک هفته به تعویق بیفتد.

 بررسی علائم سندرم کمپارتمان که عبارتند: از درد عمیق،ضرباندار وبی وقفه که با مخدر غیر قابل کنترل است،سیانوزه و رنگ پریده شدن ناخنها، سرد شدن انگشتان ، طولانی شدن زمان پرشدگی مویرگی، کاهش نبض عضو، ضعف حرکت، فلج،پارستزی. این سندرم زمانی ایجاد می شود که پرفیوژن بافتی عضلات کمتر از حدی باشد که بتواند ادامه حیات را ممکن سازد.
•    کنترل بیمار از نظر علائم DIC که عبارتند از: اکیموز، خونریزی خارج از انتظار بعد از جراحی، خونریزی از غشاهای مخاطی محل تزریق،دستگاه گوارش ودستگاه ادراری.
بررسی نشانه های عفونت که عبارتنداز: تندرنس، درد، قرمزی، تورم، گرمای موضعی، افزایش درجه حرارت و ترشحات چرکی.

 در شکستگی بسته موارد زیر را به بیمار آموزش دهید:
-    چگونگی کنترل درد و تورم مرتبط با شکستگی و ترومای بافت نرم
-    تمربنات ورزشی جهت حفظ سلامت عضلات سالم و افزایش قدرت عضلات آسیب دیده
-    نحوه به بکارگیری ایمن وسایل کمک حرکتی
-    نحوه مراقبت از خود، اطلاعات دارویی، کنترل عوارض با لقوه و نیاز به تداوم نظارت افراد تیم بهداشتی

در شکستگی باز:
-    تعویض پانسمان را با رعایت نکات استریل انجام دهید و به تغییرات پانسمان از نظر وجود ترشحات توجه کنید.
-    جهت به حداقل رساندن میزان ادم در مورد بالا قرار دادن اندام مبتلا آموزش دهید.
-    در فواصل منظم درجه حرارت بیمار و علائم عفونت را کنترل کنید.
-    به منظور تسریع فرایند التیام دریافت کافی مواد غذایی را افزایش دهید.
-    به بیمار در موارد زیر آموزش داده و بر اهمیت انها تاکید ورزید: هدف از انجام گرافت استخوانی، بیحرکتی، اجتناب از انداختن وزن بر روی ناحیه مبتلا، مراقبت از زخم، علائم عفونت، لزوم پیگیری مراقبت و تماس با ارتوپد.

---

منابع
-    هندبوک پرستاری برونر . سودارث 2008
-    اصول شکستگی ها و ارتوپدی جان کرا و فورد آدامز، دیوید هامبلن ترجمه: سعید کاراندیش

---

گردآورنده: فاطمه نوروزی. دانشجوی پرستاری ، دانشکده پرستاری و مامایی بویه. تابستان 88