مطالعه شیوع
تعریف: مطالعه ای است که در آن وضعیت یک بیماری و یا دیگر متغیرهای مورد نظر (آن طور که در جمعیت تعریف شده هستند) در یک مقطع زمانی خاص بررسی می گردد.
تمام اندازه گیری ها تنها در یک مقطع از زمان صورت می گیرد.بودن یا نبودن بیماری و بودن یا نبودن متغیر های دیگر (و یا مقدار و تراز متغیر در صورت کمی بودن آن) در هر یک از افراد جمعیت مورد مطالعه) یا یک نمونه گویای آن (در یک مقطع زمانی معین شناسایی می شود:
هدف: توصیف متغیرها و الگوی توزیع آنها
میزان شیوع
تعداد موارد موجود بیماری در یک نقطه زمانی مشخص تقسیم بر جمعیت کل
تعریف: نسبتی از جمعیت که در لحظه ای از زمان بیماری یا حالتی را داشته اند
مثال:
میزان شیوع کاتاراکت در گروه سنی 85-52 در یک مطالعه مقطعی: 12.5درصد
مثال
شیوع استفاده از کاندوم در یک جمعیت مشخص
شیوع عفونت کلامیدیایی در زنان مراجعه کننده به درمانگاه بیماریهای آمیزشی
شیوع دندانهای پوسیده در کودکان 5-15 سال
سایر کاربردهای مطالعه مقطعی
نشان دادن و بررسی روابط بین متغیر ها
رابطه بین چاقی کودک و ساعت هایی که برنامه های تلویزیونی را نگاه می کنند.
رابطه بین مصرف شکلات و میزان پوسیدگی دندان های شیری در کودکان
شیوع بیماری یا سایر پیامدهای بهداشتی در فیلد های یا شغل های خاص
+
جزییات سابقه کار با سطوح مختلف تماس با عامل زیان آور در بخش های کاری خاص
نتایج مطالعه:
چهار بخش با شیوع بالای بیماری تنفسی بعد از در نظر گرفتن عوامل سن و کشیدن سیگار
ایجاد فرضیه:
کار کردن با مواد پلاستیکی داغ منجر به پیشرفت مشکلات تنفسی گردند.
در مطالعه مقطعی چه چیزی اندازه گیری می شود؟
اندازه گیری شیوع بیماری در زیر گروه های متفاوت جمعیت بر حسب بودن یا نبودن متغیرهااندازه گیری شیوع بیماری ها از بیماری عفونی حاد تنفسی گرفته تا بیماریهای قلب و عروق،
شرایط ناتوانی ها،
توزیع اندازهای فیزیولوژیک و بیوشیمیایی مثل قد و وزن، کلسترول خون، میزان دید و تاثیر اینها بر تعداد روزهای بستری،
روزهای غیبت از کار،
تعداد مراجعه به پزشک، شیوع استعمال دخانیات در گروه های جمعیت
مثال: بررسی ملی معاینه بهداشتی و تغذیه ای در آمریکا
سئوال
آیا به یقین می توان گفت که کار کردن با پلاستیک داغ علت ایجاد بیماری تنفسی می گردد؟
اول مرغ یا تخم مرغ
از آنجایی که وضعیت تماس و بیماری در یک نقطه زمانی با هم ارزیابی می گردد غیر ممکن است که تعیین نمود کدامیک علت دیگری می باشد
یک مثال:
شیوع بیماری قلبی عروقی در افراد با فعالیت فیزیکی کم
آیا فعالیت فیزیکی کم منجر به ایجاد بیماری قلبی عروقی شده؟
یا
آیا ابتلا به بیماری قلبی عروقی منجر به کاهش احتمالی فعالیت های فیزیکی گردیده است؟
آیا می توان نتیجه گرفت که فعالیت بدنی اثر حفاظتی در برابر بروز این بیماری دارد؟
آنهایی که بیماری ایسکمیک قلب دارند اگر فعالیت بدنی خود را کاهش دهند بیماری عقب نشینی می کند؟
راه حل
انجام مطالعات آنالیزی برای آزمایش کردن فرضیه های ایجاد شده در مطالعات
مورد شاهدی،
cohort study ،
مطالعات مداخله ای
ضعف ها
برای مطالعات بیماری های نادر عملی نمی باشند.
مثال: برای یک مورد سرطان معده در مردان 45-49 سال نیاز به 10000 شرکت کننده است
قادر به اندازه گیری بروز نمی باشند
اطلاعات در باره پیش اگهی، سیر طبیعی بیماری ها و علیت بیماری محدود خواهد بود
شیوع ناشی از بروز و دوره بیماری است. عاملی که با بروز ارتباط دارد می تواند با دوره بیماری هم رابطه داشته باشد.
مثال: شیوع افسردگی شدید: تحت تاثیر بروز، میزان خودکشی و پاسخ به درمان مبتلایان می باشد.
مثال
بررسي اثر فناوري اطلاعات بر نابرابري جنسيتي (مطالعه مقطعي بين كشوري)
پيوند كليه و استئوپروز: يك مطالعه مقطعي
مثال
ارزش پيشگويي كيفيت زندگي بر ميزان بقاي 5 ساله در بانوان مبتلا به سرطان پستان: يك مطالعه مقطعي
مقطعي با رويكردي آينده نگر
تعيين ارزش پيشگويي امتياز كيفيت زندگي بر بقاي 5 ساله در بانوان مبتلا به سرطان پستان مراجعه كننده به بيمارستان امام خميني شهر تهران در يك سال تقويمي
كيفيت زندگي 167 بيمار مبتلا به سرطان پستان در دو مقطع پيش از تشخيص نهايي و سه ماه پس از تشخيص (انجام مراحل درماني) اندازه گرفته شد
از نظر بقاي 5 ساله نيز پيگيري شدند
مراجعه حضوري يك پرسشگر آموزش ديده به بيمارستان امام خميني تهران
پرسشنامه انجمن چند مليتي مراقبت هاي حمايتي در سرطان
71 نفر از متخصصان باليني، پزشكان و پرستاران
مصاحبه
54 درصد از پاسخ دهندگان ابراز داشتند كه به كمتر از 20 درصد از بيماران سرطاني تشخيص واقعي بيماري را منتقل مي سازند.
بيشتر متخصصان تمايل خود را براي ارايه اطلاعات بيشتر به بيماران خود ابراز داشتند (85 درصد).
چه نوع اطلاعاتي به بيماران منتقل مي كنند،
عمده ترين علل و موانع محدوديت اطلاع رساني به بيماران سرطاني چيست
مثال
بررسي وضعيت اطلاع رساني به بيماران سرطاني از ديدگاه متخصصان پزشكي و بهداشتي
مراجعه حضوري يك پرسشگر آموزش ديده به بيمارستان امام خميني تهران
پرسشنامه انجمن چند مليتي مراقبت هاي حمايتي در سرطان
71 نفر از متخصصان باليني، پزشكان و پرستاران
مصاحبه
54 درصد از پاسخ دهندگان ابراز داشتند كه به كمتر از 20 درصد از بيماران سرطاني تشخيص واقعي بيماري را منتقل مي سازند.
بيشتر متخصصان تمايل خود را براي ارايه اطلاعات بيشتر به بيماران خود ابراز داشتند - 85 درصد.
چه نوع اطلاعاتي به بيماران منتقل مي كنند،
عمده ترين علل و موانع محدوديت اطلاع رساني به بيماران سرطاني چيست
ارائه شده در کارگاه روش تحقیق مقدماتی
مدرس: دکتر لیلا جویباری، آبان 1388، مرکز بهداشت
بسم الله الرحمن الرحیم