بیمار خانمی 50 ساله، خانه دار، بی سواد ، متأهل و ساکن گرگان می باشد. به گفته بیمار یازده سال است که از ناراحتی اعصاب شکایت دارد. 5 سال پیش با رفتن نزد پزشک با مصرف دارو حالش بهتر شد. اظهار دارد که فکر و خیال زیادی می کند. گریه می کند و به اجبار ازدواج کرده است و از زندگی خود راضی نیست.
حدود شش بار بستری شده و با مصرف داروهای کلونازپام، رسپریدون بهبود می یافت. از درد کمر شاکی است. 12 سال پیش مهره کمرش غده چربی داشته که با عمل سرپایی برطرف شده است. بیمار ظاهری تقریباً نامرتب دارد . خوابش کم است.
اگر قرص نخورد خوابش نمی برد، اشتهای خوبی هم ندارد، نگرش بیمار معمولی، نحوه گفتار کند است و به آرامی جواب می دهد، تماس چشمی برقرار می کند . جریان فکر بیمار کند است.
جهت یابی به زمان، مکان و شخص دارد. حافظه بیمار خوب، نحوه محاسبه نرمال، بصیرت نسبی و قضاوت نرمال است. توهم و هذیان ندارد.
اختلال افسردگی اساسی
خلق به حالت هیجانی مداوم درونی فرد و عاطفه به تظاهر خارجی حالت هیجانی موجود اطلاق می گردد . اختلال افسردگی اساسی یکی از مهمترین نوع اختلالات خلقی به شمار می آید.
میزان وقوع اختلال افسردگی در طول عمر 15درصد است که در زنان ممکن است به 25درصد نیز برسد. در زنان 2 برابر مردان است که علتش شاید مسائل هورمونی و زایمان باشد .
رابطه بین اختلال افسردگی اساسی و طبقات اجتماعی – اقتصادی وجود ندارد.
اختلال افسردگی اساسی افسردگی شدیدی است که بیشتر در زن هایی که از اختلال خلقی یا سر اختلالات روانپزشکی قلبی در رنج بوده اند ظاهر می گردد . پنج تا یا بیشتر از علائم زیر در طی دوره دو هفته ای وجود داشته باشند و بیانگر تغییر سطح عملکرد قلبی بیمار باشند و حداقل یکی از علائم خلق افسرده یا از دست دادن علاقه و احساس لذت باشد . کاهش وزن مشخص بودن رژیم غذائی یا افزایش وزن، بی خوابی، یا پر خوابی تقریباً هر روز – آژتیاسیون یا کندی روانی حرکتی تقریباً هر روز - خستگی یا کاهش قوای بدنی برای فعالیت تقریباً هر روز.
کاهش قدرت تفکر یا تحرک، یک دوره افسردگی بدون درمان حدود 10 ماه و با درمان حدود 3 ماه طول می کشد. حداقل 75درصد بیماران افسرده یک دوره افسردگی که در 6 ماه اول پس از ایجاد بیماری امکان وقوع آن بیشتر است .
شاخص های پیش آگهی بد در اختلاف افسردگی اساسی عبارتند از :
بستری های طولانی و متعدد در بیمارستانهای روانپزشکی
فعالیت اجتماعی غیر مطلوب در 5 سال اول شروع بیماری
عدم وجود سابقه خانوادگی با ثبات
درمان داروئی تقریباً همیشه در اختلال افسردگی اساسی جایز است. با درمان داروئی بیمار افسرده اولین علائمی که شروع به بهبودی می کند. اختلالات خواب و اشتها می باشد. به تدریج علائم کمبود انرژی، بیقراری، اضطراب و ناامیدی در مراحل بعد بهبود می یابد. شروع اثرات درمانی داروهای ضد افسردگی ممکن است سه هفته طول بکشد. داروهای ضد افسردگی کلاسیک شامل چند حلقه ای ها و مهار کننده های منو آمینواکسیداز می باشند و انواع غیر کلاسیک مشتمل می باشند بر مهار کننده های اختصاصی باز جذب سروتونین، بوپریدوپن، ترازودون، آلپرازولام و مقلدهای سمپاتیک نظیر آمفتامین است .
مصرف مقادیر زیاد داروهای ضد افسردگی کشنده است. لذا هیچ گاه هنگام ترخیص بیمار از بیمارستان نباید مقادیر زیادی دارو در اختیار داشته باشد زیرا خطر خودکشی وجود دارد. خشکی دهان یکی از عوارض این داروهاست. به بیمار توصیه کنید از آب نبات، آدامس و آب فراوان استفاده کند.
دانشجو : مهسا اصغر نژاد، واحد کارآموزی در عرصه بهداشت جامعه، دانشگاه علوم پزشکی گرگان
بسم الله الرحمن الرحیم