نويسنده: منصوره فراهاني، تهران، دانشگاه تربیت مدرس
مقدمه: حفظ و بهبود
سطح سلامت و پيشگيري از بيماريها از اولويت هاي سيستم هاي بهداشتي در جهان محسوب
مي شود و آموزش ابزاري است که افراد را قادر مي سازد، کنترل بيشتري بر سلامت خود و
عوامل موثر بر آن داشته باشند با وجود اهميت نقش آموزش در حفظ و بهبود سلامت
بيماران، در مراکز بهداشتي درماني اين رسالت مهم به خوبي انجام نمي شود و از اين
مسئله نه تنها بيمار و خانواده اش بلکه جامعه نيز بطور اعم رنج مي برد. شايد به
جرات مي توان گفت که يکي از مهمترين نارساييها و چالش هاي آموزش به بيمار در سيستم
درماني نامشخص بودن متولي و يا متوليان مسئول در امر آموزش باشد. از آنجائيکه باور
و اعتقادات ذي نفعان امر آموزش در پذيرش نقش آموزشي افراد آموزش دهنده بسيار تاثير
گذار است، بررسي باور و اعتقادات آنان در امر آموزش لازم و ضروري است. اين
مطالعه به بررسي دقيق و عميق باور بيمار، خانواده و تيم درماني در مورد مسئول
آموزش به بيمار پرداخته است.
هدف: هدف از اين
مقاله ارائه بخشي از يافته هاي حاصله از يک مطالعه بزرگتر "آموزش به بيمار:
يک تحقيق کيفي" در زمينه بررسي باور بيمار، خانواده و تيم درماني در مورد
مسئول آموزش به بيمار است.
روش تحقيق: براي تحليل
داده ها حاصل از پژوهش از روش گراندد تئوري استفاده شده است. ابزار جمع آوري داده
ها مصاحبه هاي نيمه ساختار يافته بوده و از مشاهدات متمرکز در ساعات مختلف شبانه
روز نيز براي جمع آوري داده ها و بررسي دقيق موضوع مورد پژوهش استفاده شده است.
جامعه پژوهش شامل پزشکان، پرستاران، بيماران و خانواده آنان از دو مرکز درماني
بزرگ در شهر تهران مي باشند. نمونه گيري به روش مبتني بر هدف انجام شده و تا اشباع
اطلاعات ادامه يافته است .
يافته هاي پژوهش: يافته هاي
اين مطالعه در سه زمينه اصلي "خصوصيات فرد آموزش دهنده"، اهميت نقش
مديران و پزشکان در امر آموزش" و "اهميت توانايي و صلاحيت علمي
پرستار" خلاصه مي شوند که در متن مطالعه بيشتر به آن پرداخته مي شود.
بحث و نتيجه گيري: از داده هاي
پژوهش استنتاج مي شود، که پرستار بدليل دارا بودن خصوصيات يک آموزش دهنده خوب مي
تواند به عنوان مهمترين و بهترين متولي در امر آموزش به بيمار عمل نمايد، اما
متولي بودن او براي آموزش در صورتي امکان پذير است که از طرف مديران و به
ويژه پزشکان مورد حمايت قرار بگيرد. پرستاران مشارکت کننده در تحقيق بر اين باورند
که در فرهنگ جامعه ما پزشکان از جايگاه مهم و ويژه اي برخوردار هستند و بيماران و
خانواده هايشان از آنان بيشتر حرف شنوي دارند، لذا پزشکان در ايجاد حس اعتماد
بيماران و خانواده هايشان به آموزش ارائه شده از طرف پرستار و ارزشمند کردن نقش
آموزشي پرستار، سهم مهم و بسزايي را بعهده دارند. البته با توجه به آخرين
يافته اين مطالعه پرستاران در صورتي مي توانند بطور موثر مرکزيت آموزش را بعهده
بگيرند که از دانش، مهارت و عملکرد مکفي و مناسبي برخوردار باشند.
كلمات كليدي: آموزش به
بيمار ، خانواده، تيم درماني، تحقيق كيفي
بسم الله الرحمن الرحیم